Khoa Dược NTTU: Đẩy mạnh nghiên cứu dược liệu, gia tăng công bố quốc tế và phát triển sản phẩm ứng dụng

NTTU – Khoa Dược Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đang từng bước khẳng định định hướng phát triển nghiên cứu theo hướng ứng dụng, với trọng tâm là lĩnh vực dược liệu và hoạt tính sinh học. Thông qua việc đẩy mạnh các đề tài nghiên cứu chuyên sâu, mở rộng công bố trên các tạp chí quốc tế và từng bước phát triển các sản phẩm có khả năng ứng dụng, khoa không chỉ nâng cao chất lượng hoạt động khoa học công nghệ mà còn góp phần đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với thực tiễn. Cách tiếp cận này thể hiện rõ nỗ lực gắn kết giữa nghiên cứu – đào tạo – ứng dụng đồng thời tạo nền tảng cho việc chuyển hóa tri thức khoa học thành các giải pháp phục vụ lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe

Nghiên cứu dược liệu: Từ phòng thí nghiệm đến sản phẩm ứng dụng

Trong năm học 2024 – 2025, các đề tài nghiên cứu không chỉ dừng lại ở phân tích thành phần và đánh giá hoạt tính thông qua các mô hình thực nghiệm mà từng bước được phát triển theo hướng gắn kết giữa nghiên cứu cơ bản và định hình sản phẩm ứng dụng. Cách tiếp cận này được triển khai thông qua việc tổ chức hoạt động nghiên cứu gắn trực tiếp với đào tạo, trong đó giảng viên, sinh viên và các nhóm chuyên môn cùng tham gia vào các hướng nghiên cứu có tính kế thừa. Các kết quả thu được từ phòng thí nghiệm không dừng lại ở công bố, mà được đưa trở lại giảng đường và tiếp tục phát triển theo hướng ứng dụng, tạo thành một dòng chảy liên tục từ nghiên cứu đến thực tiễn.

Khoa Dược ưu tiên đầu tư các thiết bị máy móc phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học

Quá trình chuyển từ nghiên cứu dược liệu sang định hướng ứng dụng không chỉ thể hiện ở nội dung đề tài, mà còn ở mức độ tham gia rộng của đội ngũ giảng viên trong hoạt động khoa học công nghệ. Trong năm học 2024 – 2025, tỷ lệ giảng viên tham gia nghiên cứu đạt 98%, cho thấy các hướng nghiên cứu đã được triển khai đồng đều trong toàn khoa, tạo nền tảng cho việc phát triển liên tục các đề tài có tính kế thừa và khả năng ứng dụng.

Song song với hoạt động nghiên cứu, việc biên soạn và nghiệm thu 4 giáo trình trong năm học góp phần chuẩn hóa nội dung đào tạo theo các hướng chuyên môn. Việc hoàn thành số hóa 100% học liệu không chỉ phục vụ giảng dạy, mà còn tạo điều kiện để tích hợp các kết quả nghiên cứu mới vào chương trình học, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và giảng đường, đồng thời mở rộng khả năng triển khai các mô hình đào tạo linh hoạt trong lĩnh vực dược.

Ở cấp độ đề tài, năm học 2024 – 2025, Khoa ghi nhận 16 đề tài cấp cơ sở được nghiệm thu và 20 đề tài mới được phê duyệt triển khai. Các đề tài được duy trì theo chu kỳ liên tục, đảm bảo sự kế thừa giữa các hướng nghiên cứu. Cấu trúc đề tài hiện tại tập trung ở cấp cơ sở, phù hợp với giai đoạn củng cố nền tảng và tích lũy kinh nghiệm triển khai nghiên cứu.

Đồng thời, các công bố khoa học tiếp tục được duy trì với 33 bài báo thuộc danh mục WoS/Scopus, 6 công bố quốc tế khác và 25 công bố trong nước thuộc danh mục Hội đồng Giáo sư Nhà nước. Các công bố được phân bố trên cả hệ thống tạp chí quốc tế và trong nước, phản ánh việc triển khai nghiên cứu theo nhiều cấp độ công bố khác nhau.

Các kết quả nghiên cứu được đăng tải trên các tạp chí như Scientific Reports, Journal of Ethnopharmacology, International Journal of Medical Sciences hay Nanoscale Advances, tập trung vào các hướng nghiên cứu liên ngành và các vấn đề có liên quan đến ứng dụng trong y sinh và dược học. Bên cạnh đó, giảng viên của Khoa cũng tham gia trình bày tại nhiều hội thảo khoa học trong nước, với các chủ đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo trong y sinh, nông nghiệp bền vững và các hướng nghiên cứu ứng dụng khác.

Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên cũng được tổ chức theo nhiều cấp độ, với 75 đề tài cấp trường, 34 đề tài tham dự giải thưởng Euréka và 3 đề tài tham gia Giải thưởng khoa học và công nghệ cấp Bộ. Các đề tài được triển khai theo tuyến từ nội bộ đến các sân chơi học thuật bên ngoài, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận quy trình nghiên cứu và phản biện trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Cũng trong năm học 2024-2025, 49 khóa luận tốt nghiệp được thực hiện, bao phủ các lĩnh vực như dược lý, dược liệu, dược lâm sàng, hóa dược, bào chế và sinh học – vi sinh. Trong đó, có 5 khóa luận được trình bày bằng tiếng Anh cho thấy định hướng tiếp cận các chuẩn học thuật quốc tế trong đào tạo của Khoa.
Bên cạnh đào tạo đại học, Khoa cũng ghi nhận 11 học viên cao học ngành Kiểm nghiệm thuốc và Độc chất hoàn tất chương trình sau khi bảo vệ đề án thành công trong năm học 2024 – 2025.

Ở mảng đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, các dự án sinh viên tiếp tục tham gia nhiều cuộc thi và gặt hái 15 giải thưởng, trải rộng từ giải tiềm năng đến các thứ hạng cao, đồng thời có sản phẩm được ghi nhận tại các sân chơi thiết kế – chế tạo và sáng tạo công nghệ. Các dự án được triển khai theo hướng gắn với khả năng xây dựng mô hình và sản phẩm, thay vì dừng ở mức ý tưởng.

Phát triển mô hình in silico nhằm sàng lọc chất ức chế ALOX15 tiềm năng trong định hướng điều hòa Ferroptosis là dự án nghiên cứu của sinh viên đạt giải  Khuyến khích trong lĩnh vực Hóa học Tại giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần thứ 27

Dự án Cốm trà Thanh An của trường ĐH Nguyễn Tất Thành đạt giải Nhất tại Giải thưởng sáng tạo tương lai

Đẩy mạnh diễn đàn học thuật, kết nối nghiên cứu với thực tiễn

Song hành cùng công tác nghiên cứu, khoa Dược chú trọng kiến tạo các diễn đàn học thuật thông qua hệ thống hội thảo khoa học, chương trình đào tạo liên tục (CME) và chuỗi workshop chuyên sâu. Đây không chỉ là không gian công bố kết quả nghiên cứu mà còn là nơi cập nhật những xu hướng chuyển dịch mới nhất của ngành Dược, từ khai thác dược liệu đến phát triển chế phẩm và kiểm nghiệm.

Dấu ấn đậm nét trong năm học vừa qua là chuỗi hội thảo quy mô lớn như: Hội thảo quốc tế “Đổi mới giáo dục và nghiên cứu dược trong kỷ nguyên số – Global Pharma Digitalization” và Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề “Công nghệ – Liên ngành – Phát triển bền vững”. Trong đó, hội thảo quốc gia đã thu hút gần 120 chuyên gia, nhà khoa học và sinh viên tham gia, quy tụ hơn 100 tham luận cùng 60 báo cáo poster chất lượng từ các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp uy tín.

Hội thảo khoa Dược quốc gia lĩnh vực Dược 

Bên cạnh đó, các chương trình CME và workshop được thiết kế bám sát thực tiễn, tập trung nâng cao kỹ năng thực nghiệm và phân tích dữ liệu cho người học. Sự gắn kết chặt chẽ này giúp các hoạt động học thuật trở thành đòn bẩy đắc lực, thúc đẩy các hướng nghiên cứu mang tính ứng dụng cao.

Trên nền tảng này, khoa Dược tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức quốc tế, hướng đến việc triển khai các đề tài trong bối cảnh thực tiễn. Các mối liên kết được hình thành dựa trên nhu cầu của ngành dược, tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu được kiểm chứng, hoàn thiện và từng bước chuyển hóa thành sản phẩm và giải pháp ứng dụng.

Bước sang năm học 2025 – 2026, định hướng khoa học công nghệ của khoa Dược tiếp tục được triển khai theo trục xuyên suốt từ nghiên cứu dược liệu đến phát triển sản phẩm ứng dụng. Các hướng nghiên cứu trọng điểm tập trung vào phân tích thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính sinh học của các nguồn dược liệu như ké hoa đào, phật thủ, ngó sen và mâm xôi, kết hợp với các phương pháp sàng lọc hiện đại nhằm làm rõ cơ chế tác dụng. Song song đó, việc chuẩn hóa quy trình phân tích thông qua các kỹ thuật như HPLC, PCR và nghiên cứu vật liệu hóa học đang từng bước tạo nền tảng cho việc phát triển các chế phẩm chăm sóc sức khỏe có cơ sở khoa học rõ ràng.

Phạm vi nghiên cứu cũng được mở rộng theo hướng tiếp cận liên ngành, trong đó các nghiên cứu về hành vi, năng lực người học và các yếu tố xã hội trong sử dụng dược phẩm được triển khai song hành với nghiên cứu thực nghiệm. Việc thiết lập mạng lưới hợp tác với các bệnh viện và đơn vị y tế giúp các kết quả nghiên cứu có điều kiện kiểm chứng trong bối cảnh thực tế. Trên nền tảng đã được hình thành, các hoạt động khoa học công nghệ tại Khoa Dược đang từng bước chuyển từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm sang các giải pháp có khả năng ứng dụng, đáp ứng trực tiếp nhu cầu của lĩnh vực y tế và thị trường dược phẩm.

Trên nền tảng hệ sinh thái học thuật được xây dựng bài bản, khoa Dược Trường Đại học Nguyễn Tất Thành không chỉ dừng lại ở việc phát triển các hoạt động nghiên cứu riêng lẻ mà đang từng bước định hình một không gian học thuật mở, nơi tri thức được kết nối, kiểm chứng và chuyển hóa thành giá trị thực tiễn. Việc đẩy mạnh tổ chức các diễn đàn học thuật, mở rộng hợp tác đa chiều với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức quốc tế đã tạo nên động lực quan trọng, giúp các hướng nghiên cứu không ngừng được nâng cao về chất lượng và gia tăng khả năng ứng dụng.

Hồ Quý – Phượng Nguyễn