Hoàn thiện khung tiêu chí đánh giá đại học trong bối cảnh đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai

NTTU – Sáng ngày 10/4/2026, tại cơ sở chính, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành đã phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tọa đàm, khảo sát phục vụ xây dựng Bộ tiêu chí về đánh giá chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trong triển khai thực hiện đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục đại học

Tham dự chương trình, về phía khách mời có sự hiện diện của: TS. Đặng Văn Huấn – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo; TS. Nguyễn Diệu Cúc – Chủ nhiệm Bộ môn Quản trị văn phòng, Khoa Quản lý, Học viện Quản lý giáo dục, Chuyên gia về khảo sát; TS. Phùng Thị Trung – Chuyên viên Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo; ThS. Phạm Thị Hoa – Chuyên viên Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo; Cùng sự có mặt của lãnh đạo, đại diện 25 cơ sở giáo dục đại học.

Về phía Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có sự hiện diện của PGS.TS.NGƯT. Nguyễn Kim Hồng – Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS. Nguyễn Lan Phương – Phó Hiệu trưởng, Viện trưởng Viện đào tạo Sau Đại học; Cùng sự tham gia của quý thầy cô là lãnh đạo, cán bộ, giảng viên, người lao động các phòng ban, khoa viện, trung tâm trong toàn trường.

Đông đảo đại biểu từ 25 trường đại học tham dự tọa đàm

Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS. Đặng Văn Huấn – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục không chỉ là một định hướng lớn được Bộ Chính trị giao nhiệm vụ trong Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo mà còn là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi giáo dục hiện nay. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần có những công cụ đánh giá cụ thể, đồng bộ, trong đó việc xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng các cơ sở giáo dục đại học đóng vai trò quan trọng, làm cơ sở đo lường, định hướng và thúc đẩy quá trình triển khai.

Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học khẳng định, vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá là vô cùng quan trọng. Trong đó, tập trung vào 3 vai trò mục tiêu chính: Một là, các cơ sở giáo dục đại học sẽ hình thành, xây dựng và đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; Hai là, các cơ sở giáo dục đại học đóng góp quan trọng cho việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên phổ thông dạy tiếng Anh và dạy các môn học bằng tiếng Anh; Ba là, các cơ sở giáo dục đại học là nơi đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu về ngôn ngữ Anh, các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh.

TS. Đặng Văn Huấn khẳng định vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá là vô cùng quan trọng

“Ngoài việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, Bộ Giáo dục và đào tạo sẽ tiếp tục nghiên cứu xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong các trường đại học, các nội dung liên quan đến việc ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số trong đào tạo tiếng Anh cũng như là đưa tiếng Anh thành thứ hai trong trường học. Đồng thời, khảo sát về việc đào tạo đội ngũ, nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ giảng viên sư phạm tiếng Anh và đào tạo cho đội ngũ giáo viên phổ thông sử dụng tiếng Anh để dạy một số môn học khác” – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho biết thêm.

Thay mặt Hội đồng Trường, Ban giám hiệu Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, PGS.TS.NGƯT. Nguyễn Kim Hồng – Hiệu trưởng Nhà trường đã gửi lời chào mừng nồng nhiệt đến đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo, đại diện các cơ sở giáo dục đại học tham dự tọa đàm. PGS.TS. NGƯT. Nguyễn Kim Hồng cho biết, việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trong triển khai chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai cho thấy cách tiếp cận bài bản, khoa học và hết sức thận trọng. Nhà trường nhận thức sâu sắc trong việc nâng cao năng lực tiếng Anh cho người học, giảng viên và xây dựng môi trường học thuật song ngữ là yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và hội nhập quốc tế. PGS.TS. NGƯT. Nguyễn Kim Hồng nhấn mạnh, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo tích cực tham gia các hoạt động góp ý chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và triển khai hiệu quả các chủ trương lớn của ngành.

Trường ĐH Nguyễn Tất Thành nhận thức sâu sắc trong việc nâng cao năng lực tiếng Anh cho người học, giảng viên và xây dựng môi trường học thuật song ngữ là yêu cầu tất yếu

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung vào việc trao đổi, thảo luận và khảo sát thực tiễn triển khai tại các cơ sở giáo dục đại học trên nhiều phương diện cốt lõi. Cụ thể, chương trình đi sâu thu thập thông tin về môi trường ngôn ngữ trong nhà trường và hoạt động truyền thông nội bộ nhằm đánh giá mức độ lan tỏa, sử dụng tiếng Anh trong đời sống học thuật. Đồng thời, nội dung cũng tập trung phân tích ngôn ngữ được sử dụng trong chương trình đào tạo và hoạt động dạy – học, qua đó làm rõ mức độ tích hợp tiếng Anh trong giảng dạy và học tập.

Bên cạnh đó, chú trọng khảo sát hệ thống học liệu số, quá trình chuyển đổi số trong giáo dục, cũng như việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy, học tập bằng tiếng Anh. Một nội dung quan trọng khác được các chuyên gia góp ý thảo luận là đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên, sự tham gia của người học quốc tế và năng lực đáp ứng yêu cầu đào tạo trong môi trường hội nhập.

Ngoài ra, các chuyên gia còn đề cập đến hệ thống dịch vụ hỗ trợ và công tác hành chính trong các cơ sở giáo dục đại học, nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong quá trình triển khai. Thông qua việc tổng hợp và phân tích các nội dung trên, chương trình hướng đến việc xây dựng cơ sở dữ liệu thực tiễn, làm nền tảng cho việc đề xuất và hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng, góp phần thúc đẩy hiệu quả việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục đại học hiện nay.

Các đại biểu tập trung vào việc trao đổi, thảo luận và khảo sát thực tiễn triển khai tại các cơ sở giáo dục đại học của dự thảo Bộ tiêu chí

Đánh giá về dự bảo bộ tiêu chí, TS. Đinh Lư Giang – Phó trưởng khoa Ngoại ngữ Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cho biết, 7 tiêu chuẩn và 46 tiêu chí cơ bản đáp ứng yêu cầu của công tác đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục đại học trong triển khai đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường đại học. Tuy nhiên, do được áp dụng chung cho nhiều lĩnh vực đào tạo khác nhau, Bộ tiêu chí cần bảo đảm tính đồng bộ và linh hoạt, đồng thời phải được xây dựng trên cơ sở tham vấn rộng rãi ý kiến từ các cơ sở giáo dục đại học cũng như từng nhóm ngành cụ thể, nhằm phản ánh đúng thực tiễn triển khai. Bên cạnh đó, TS. Đinh Lư Giang nhấn mạnh yếu tố đầu vào đóng vai trò quan trọng, trong đó chất lượng nguồn tuyển sinh cần được bảo đảm ngay từ bậc phổ thông. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở giáo dục đại học với các đơn vị liên quan thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, tăng cường trao đổi, hợp tác để tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai hiệu quả mục tiêu đề ra.

PGS.TS. Trần Tiến Khai – Trưởng phòng Đảm bảo chất lượng – Phát triển chương trình, ĐH Kinh tế TP. HCM nhận định, để việc triển khai đạt hiệu quả, các cơ sở giáo dục đại học cần xây dựng môi trường thuận lợi cho việc sử dụng tiếng Anh, đồng thời có những cơ chế khuyến khích cán bộ, giảng viên và sinh viên chủ động sử dụng tiếng Anh trong học tập, giảng dạy và làm việc. Bên cạnh đó, việc ban hành các chính sách thu hút giảng viên là người nước ngoài tham gia giảng dạy cũng được xem là giải pháp quan trọng, góp phần thúc đẩy quá trình quốc tế hóa trong nhà trường. PGS.TS. Trần Tiến Khai cũng đề xuất cần cân nhắc xây dựng các tiêu chí phù hợp về mức độ sử dụng tiếng Anh giữa các nhóm đối tượng trong trường đại học, cũng như giữa các môi trường học thuật và phi học thuật, nhằm bảo đảm tính khả thi, linh hoạt và phản ánh đúng đặc thù hoạt động của từng đơn vị.

Đồng tình với quan điểm trên, PGS.TS. Phan Đặng Anh Thư – Phó Trưởng phòng Đào tạo Đại học, ĐH Y dược TP. HCM đã chia sẻ những khó khăn thực tiễn trong quá trình triển khai. Theo đó, việc sử dụng tiếng Anh trong môi trường đào tạo y khoa, đặc biệt ở giai đoạn sinh viên thực tập lâm sàng còn gặp nhiều hạn chế khi Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định ngôn ngữ sử dụng trong khám, chữa bệnh là tiếng Việt đối với bệnh nhân không phải người nước ngoài, trong khi phần lớn sinh viên thực tập chủ yếu tiếp xúc với bệnh nhân người Việt. Điều này phần nào tạo ra sự chưa đồng bộ với định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục đại học.

Từ thực tế trên, đại diện ĐH Y Dược TP. HCM đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xem xét xây dựng cơ chế đánh giá mang tính đặc thù đối với các cơ sở đào tạo chuyên ngành, đặc biệt trong lĩnh vực y khoa, nhằm bảo đảm tính phù hợp trong triển khai, đồng thời hài hòa giữa yêu cầu chuyên môn, quy định pháp lý và mục tiêu nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho người học.

Trong khuôn khổ tọa đàm, nhiều ý kiến từ đại diện các cơ sở giáo dục đại học đã góp phần giúp ban soạn thảo có thêm cơ sở đánh giá mức độ phù hợp của hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí đề xuất. Các trao đổi tập trung làm rõ khả năng lượng hóa, đo lường trong thực tiễn triển khai tại từng đơn vị, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính khả thi, sẵn sàng áp dụng ngay khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành văn bản chính thức.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm

Trong buổi chiều cùng ngày, Vụ Giáo dục Đại học đã tiến hành phỏng vấn sâu, tham vấn chuyên sâu theo 2 nhóm đối tượng là cán bộ quản lý và giảng viên nhằm tiếp tục thu thập ý kiến thực tiễn, làm rõ hơn các nội dung liên quan đến tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá, cũng như khả năng triển khai tại các cơ sở giáo dục đại học. Qua đó, Ban soạn thảo có thêm cơ sở hoàn thiện Bộ tiêu chí theo hướng sát thực tiễn, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với đặc thù của từng đơn vị.

Việc triển khai đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục đại học đang được thúc đẩy mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm đổi mới toàn diện giáo dục trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đồng thời cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trên cơ sở đó, các cơ sở đào tạo cũng đã chủ động xây dựng lộ trình phù hợp với điều kiện thực tiễn, từng bước hình thành môi trường học thuật sử dụng tiếng Anh, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giảng viên và người học, phát triển các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh. Song song đó, việc hoàn thiện hệ thống học liệu, cơ sở vật chất và hạ tầng số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong dạy – học, mở rộng hợp tác quốc tế, cũng như xây dựng các tiêu chí đánh giá đồng bộ được chú trọng triển khai, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thực hiện: Hồng Quang

Ảnh: Media