Vietnam Journal of Computer Science (VJCS) – Hành trình khẳng định vị thế học thuật của khoa học máy tính Việt Nam trên bản đồ quốc tế

NTTU – Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính không chỉ là một lĩnh vực nghiên cứu, mà đã trở thành hạ tầng tri thức cốt lõi chi phối cách thức vận hành của quản lý, công nghiệp, giáo dục và xã hội hiện đại. Cùng với sự phát triển đó, nhu cầu về những diễn đàn học thuật có uy tín, chuẩn mực và có khả năng kết nối quốc tế ngày càng trở nên cấp thiết. Trong bối cảnh ấy, Vietnam Journal of Computer Science (VJCS) là một minh chứng rõ nét cho nỗ lực bền bỉ của học thuật Việt Nam trong việc hội nhập và khẳng định vị thế trên bản đồ khoa học toàn cầu.

 Bản phát hành Vietnam Journal of Computer Science, Vol. 12, No. 4 (11/2025)

VJCS là tạp chí khoa học chuyên ngành do Trường đại học Nguyễn Tất Thành xuất bản, với Tổng Biên tập là GS.TSKH. Nguyễn Ngọc Thành. Ông không chỉ là một nhà khoa học có uy tín quốc tế mà còn là một trong những gương mặt tiêu biểu của trí tuệ Việt Nam trên toàn cầu trong lĩnh vực Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo.

Hiện nay, GS. Nguyễn Ngọc Thành đang đảm nhiệm những vị trí then chốt trong cộng đồng khoa học thế giới:

•  Trưởng Department Applied Informatics của Đại học Bách khoa Wroclaw (Ba Lan).
•  Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật IEEE SMC về Trí tuệ tập thể tính toán, chuyên gia hàng đầu về Trí tuệ nhóm (USA).
•  Thành viên Hội đồng Giáo sư Nhà nước Ba Lan.
•  Thành viên Hội đồng Tin học của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan

Với sự nghiệp lẫy lừng gồm hơn 450 bài báo trên các tạp chí danh tiếng, 46 cuốn sách và nhiều bằng sáng chế, ông từng được Hiệp hội ACM (Hoa Kỳ) phong tặng danh hiệu Nhà khoa học xuất sắc. Bên cạnh vai trò tại VJCS, ông còn là Tổng biên tập của 01 tạp chí khoa học quốc tế khác và là phó TBT của nhiều tạp chí xếp hạng cao. Đặc biệt, năm 2021, ông đã vinh dự được Tổng thống Ba Lan trao tặng Huân chương Công trạng hạng Nhất – hình thức khen thưởng cao quý nhất dành cho những đóng góp vì sự phát triển của Cộng hòa Ba Lan. Năm 2023 ông được nhận phần thưởng của Hiệp hội IEEE SMC (USA) cho các hoạt động khoa học xuất sắc Từ 2019 ông liên tục ở trong danh sách Top 2% các nhà khoa học có ảnh hưởng lớn nhất toàn cầu do ĐH Stanford và NXB Elsevier biên soạn.

GS.TSKH. Nguyễn Ngọc Thành – Tổng biên tập Tạp chí VJCS

Ngay từ khi hình thành, VJCS đã được định hướng là một tạp chí lưu trữ (archival journal), phục vụ cộng đồng nghiên cứu học thuật thông qua việc công bố các công trình khoa học có chất lượng cao, giá trị lâu dài và đóng góp thực chất cho sự phát triển của tri thức.

Một trong những dấu ấn quan trọng tạo nên bản sắc của VJCS là sự hợp tác chiến lược với các nhà xuất bản khoa học quốc tế uy tín. Tạp chí bắt đầu hợp tác với Springer từ năm 2013, trước khi xuất bản số đầu tiên vào năm 2014 và tiếp tục mở rộng hợp tác với World Scientific Publishing từ năm 2019. Việc đồng hành cùng các nhà xuất bản hàng đầu thế giới không chỉ bảo đảm chuẩn mực xuất bản quốc tế, mà còn tạo điều kiện để các nghiên cứu của tác giả Việt Nam và khu vực được tiếp cận rộng rãi hơn với cộng đồng khoa học toàn cầu. Tính đến nay, VJCS đã công bố 13 volume, phản ánh sự ổn định, liên tục và định hướng phát triển dài hạn của một tạp chí học thuật nghiêm túc. Năm 2019 (sau 6 năm thành lập) tạp chí VJCS là một trong 6 tap chí của VN được đưa vào Scopus và E-SCI.

Về nội dung khoa học, Vietnam Journal of Computer Science thực hiện quy trình phản biện nghiêm ngặt, tập trung công bố các nghiên cứu trình bày phương pháp, kỹ thuật, công cụ, mô hình triển khai và ứng dụng thực tiễn của khoa học máy tính. Điểm khác biệt của VJCS nằm ở việc tạp chí không tách rời nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng, mà đặc biệt khuyến khích các công trình thể hiện vai trò của công nghệ và phương pháp tính toán trong việc giải quyết các bài toán thực tế thuộc quản lý, công nghiệp, cơ khí, quản trị và giáo dục. Bên cạnh đó, các nghiên cứu đánh giá hệ thống và công cụ thông minh với trọng tâm là so sánh, hiệu năng và trải nghiệm người dùng cũng được xem là một hướng tiếp cận quan trọng, phản ánh xu thế phát triển hiện đại của khoa học máy tính.

Xét về phạm vi chuyên môn, VJCS bao quát toàn bộ các phân ngành của khoa học máy tính, với trọng tâm vào: hệ thống thông tin và kỹ thuật tri thức; trí tuệ nhân tạo, bao gồm machine learning (xây dựng và nghiên cứu các hệ thống đọc hiểu, lọc và xử lý dữ liệu) và khai thác dữ liệu; tính toán mềm và trí tuệ tính toán; hệ thống tác tử và đa tác tử; Web intelligence và tối ưu hóa. Cách tiếp cận toàn diện nhưng có trọng tâm này giúp VJCS vừa duy trì chiều sâu học thuật, vừa bắt nhịp kịp thời với những hướng nghiên cứu đang định hình tương lai của công nghệ số.

Song hành với chất lượng nội dung, Vietnam Journal of Computer Science còn được cộng đồng học thuật quốc tế ghi nhận thông qua các chỉ số trích dẫn và xếp hạng uy tín, cập nhật đến năm 2024. Cụ thể, tạp chí có ISSN (print): 2196-8888 và ISSN (online): 2196-8896; Impact Factor 2024 đạt 1.1; CiteScore 2024 đạt 3.0; SNIP 2024 đạt 0.515; SCImago Journal Rank (SJR) 2024 đạt 0.272, thuộc Q3; và H-index đạt 11. Những con số này không chỉ mang ý nghĩa thống kê, mà phản ánh tác động khoa học thực chất của VJCS trong cộng đồng nghiên cứu khoa học máy tính quốc tế.

Một điểm nổi bật khác của VJCS là chính sách Diamond Open Access. Tạp chí không thu bất kỳ khoản phí nộp bài hay xuất bản nào, nhờ sự hỗ trợ toàn diện từ Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Toàn bộ các bài báo được phát hành trực tuyến theo giấy phép Creative Commons Attribution (CC BY), cho phép truy cập, chia sẻ và tái sử dụng không hạn chế với điều kiện ghi rõ nguồn trích dẫn. Chính sách này không chỉ góp phần thúc đẩy khoa học mở (Open Science), mà còn tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu tiếp cận rộng rãi hơn, đặc biệt tại các quốc gia và tổ chức có nguồn lực nghiên cứu còn hạn chế.

Gần đây nhất, VJCS được đưa vào International Open Access Journal Recommended List (OARL). Việc này càng củng cố thêm uy tín học thuật của tạp chí. OARL là danh mục quốc tế được xây dựng nhằm khuyến nghị các tạp chí truy cập mở có chất lượng, góp phần bảo vệ liêm chính học thuật và thúc đẩy xuất bản khoa học có trách nhiệm. Sự hiện diện của VJCS trong danh mục này cho thấy chất lượng học thuật, quy trình phản biện và chính sách Open Access minh bạch của tạp chí đã đáp ứng được các tiêu chí đánh giá ở tầm quốc tế.

Từ một tạp chí được xây dựng với mục tiêu phục vụ cộng đồng khoa học trong nước, Vietnam Journal of Computer Science ngày nay đã và đang trở thành cầu nối hiệu quả giữa học thuật Việt Nam và thế giới. Hành trình hơn một thập kỷ hình thành và phát triển của VJCS là minh chứng cho cách tiếp cận bài bản: kiên định với chuẩn mực học thuật, đầu tư vào chất lượng nội dung, mở rộng hợp tác quốc tế và theo đuổi mô hình khoa học mở.

Trong bối cảnh khoa học máy tính tiếp tục đóng vai trò trung tâm của đổi mới sáng tạo toàn cầu, Vietnam Journal of Computer Science được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao tầm ảnh hưởng học thuật, mở rộng mạng lưới tác giả và phản biện quốc tế, đồng thời góp phần khẳng định vị thế của khoa học máy tính Việt Nam trong dòng chảy tri thức chung của nhân loại. Với nền tảng đã được gây dựng và những chỉ số học thuật đạt được, VJCS không chỉ là một tạp chí khoa học, mà còn là một câu chuyện thành công về hội nhập học thuật bền bỉ và có chiến lược.

Ngọc Quý