Chatbot NTTU

Bài dự thi Cuộc thi Viết Tri ân người thắp lửa – Tác giả: Lê Hoàng Sơn

Cuoc thi Viet

Điều trí tuệ nhân tạo (AI) không thể làm thay em

NTTU – Có một câu hỏi của thầy Võ Huỳnh Quang Hiếu mà em tin mình sẽ mang theo rất lâu, dù sau này rời giảng đường và cuộc sống có đổi thay thế nào. Em không nhớ nguyên văn từng lời thầy nói, nhưng ý nghĩa của câu hỏi ấy đã khắc sâu trong tâm trí em: Nếu một ngày cả thành phố mất điện, máy tính không hoạt động, không còn ChatGPT hay những công cụ AI hỗ trợ, chúng em sẽ dựa vào kiến thức và kỹ năng nào của chính mình để tiếp tục công việc?

Thầy đặt câu hỏi ấy trong buổi thuyết trình môn Kinh doanh số của nhóm em. Mỗi lần nhớ lại, em vẫn day dứt về cách mình đã ứng xử hôm đó. Có lẽ chính vì vậy mà câu hỏi ấy chưa bao giờ trở thành một lời giảng đã nghe rồi để quên.

Em gặp thầy qua môn Kinh doanh số tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Ấn tượng đầu tiên của em là thầy rất hiền, giọng nói nhẹ nhàng và cách trò chuyện giản dị. Trong những giờ học, thầy thường lấy ví dụ từ hoạt động thực tế của doanh nghiệp để giải thích về công nghệ, trí tuệ nhân tạo và những ứng dụng trong kinh doanh. Qua cách thầy giảng, những kiến thức tưởng chừng xa lạ trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn. Thầy cũng có những yêu cầu rõ ràng về giờ giấc, việc tham gia xây dựng bài và tinh thần chủ động học tập. Vậy mà trong đầu em lúc ấy vẫn nghĩ: Thầy hiền thế, chắc môn này lấy điểm A cũng không khó.

Khi thực hiện đề án, em đảm nhận vai trò trưởng nhóm, phụ trách phân chia công việc, tập hợp ý tưởng và hoàn thiện bài thuyết trình. Các thành viên đều dành thời gian tìm hiểu tài liệu, suy nghĩ và biên soạn phần được giao rồi gửi cho em tổng hợp. Đáng lẽ em phải đọc kỹ, đối chiếu các phần và trao đổi lại với mọi người về những chỗ chưa rõ. Thế nhưng, em đã làm những việc ấy qua loa.

Em đưa gần như toàn bộ nội dung các bạn gửi vào ChatGPT để công cụ ấy xử lý phần lớn việc tổng hợp và hoàn thiện bài thuyết trình. Kết quả nhận lại trông khá đẹp mắt: các trang được sắp xếp gọn gàng, câu chữ trôi chảy, nhìn qua có vẻ đầy đủ. Em yên tâm đến mức báo với cả nhóm rằng bài đã xong, không cần làm gì thêm nữa. Trong khi đó, những nội dung các bạn đã bỏ công tìm hiểu, em vẫn chưa đọc và kiểm tra kỹ. Em cứ nghĩ hoàn thành một bài thuyết trình như vậy là đã làm tốt phần việc của mình.

Đến buổi thuyết trình, mọi chuyện không diễn ra như em nghĩ. Thầy chỉ ra những chỗ nhóm làm chưa tốt và nhận xét thẳng thắn về việc chúng em quá phụ thuộc vào AI. Em thật sự hoảng. Các bạn đã làm phần việc được giao, còn khâu tổng hợp do em phụ trách lại có thiếu sót. Em sợ kết quả của cả nhóm bị ảnh hưởng, sợ công sức mọi người không được ghi nhận.

Dù biết mình chuẩn bị chưa cẩn thận, lúc ấy em vẫn cố tranh luận để bảo vệ bài làm. Càng cuống, em càng nói nhiều, như thể có thể dùng lời nói để che đi những chỗ mình chưa chuẩn bị kỹ. Có lúc, cuộc tranh luận trở nên gay gắt, lời nói của em cũng thiếu đi sự lễ phép cần có với thầy. Em không nhớ đầy đủ mình đã nói những gì, chỉ nhớ rằng hôm ấy em đã không đủ bình tĩnh để lắng nghe.

Cũng trong buổi học đó, thầy đặt câu hỏi về một ngày không còn AI mà em nhắc đến ở đầu bài. Sau này nghĩ lại, em mới thấy câu hỏi ấy chạm đúng vào điều mình đã bỏ qua: ChatGPT có thể giúp trình bày bài, nhưng người phải hiểu và chịu trách nhiệm về nội dung ấy vẫn là em.

Giữa lúc mọi chuyện căng thẳng, thầy hỏi nhóm có muốn thuyết trình lại vào buổi học tiếp theo hay không. Đó là cơ hội để chúng em sửa bài, nhưng buổi học sau vốn được dành cho việc ôn tập trước kỳ thi. Một số bạn trong lớp không hài lòng khi nhóm em được thêm thời gian chuẩn bị. Các thành viên trong nhóm cũng không vui. Bài làm mà em từng tự tin thông báo đã hoàn thành, cuối cùng lại khiến mọi người phải tính chuyện làm lại. Em lúng túng, không biết phải giải quyết tình huống ấy thế nào.

Rồi một người bạn trong nhóm đứng lên, thay mặt cả nhóm nhận thiếu sót và xin lỗi các bạn trong lớp. Còn em đã không lên tiếng. Trước đó, em tranh luận rất nhiều để bảo vệ bài làm, vậy mà đến lúc cần nhận lỗi, em lại để bạn nói thay. Là trưởng nhóm, em đáng lẽ phải là người đứng lên trước. Đến giờ, đó vẫn là điều khiến em day dứt nhất khi nhớ về buổi học hôm ấy.

Nhóm em được thuyết trình lại với những điều kiện cụ thể. Thầy vẫn chấm bài bình thường, nhưng kết quả chỉ được tính bằng 80% số điểm đạt được. Chúng em có 30 phút trình bày và 5 phút phản biện để buổi học còn thời gian ôn tập và nghe dặn dò chung. Em biết ơn vì nhóm vẫn được trao cơ hội làm lại. Lần ấy, em hiểu rằng sự hiền hậu, gần gũi của thầy không có nghĩa là chúng em được phép dễ dãi với việc học của mình.

Sau buổi học, việc đầu tiên em làm là xin lỗi các thành viên trong nhóm. Em nhận trách nhiệm vì đã không kiểm tra kỹ bài và quá phụ thuộc vào ChatGPT. Chúng em ngồi lại, nói chuyện, động viên nhau rồi phân chia lại công việc. Lần này, cả nhóm trở về với những ý tưởng từng bạn đã chuẩn bị, cùng tìm hiểu những phần chưa rõ và trao đổi để hoàn thiện đề án. Chúng em vẫn dùng AI hỗ trợ, nhưng không còn giao phần lớn công việc cho công cụ ấy. Em dành thời gian đọc kỹ các phần, tìm hiểu nội dung mình sẽ trình bày và trao đổi lại với các bạn khi chưa hiểu.

Trong quá trình sửa bài, khi gặp chỗ vướng mắc, chúng em tiếp tục hỏi thầy. Thầy vẫn kiên nhẫn giải đáp, hướng dẫn tận tình, dù trước đó em đã có những lời nói thiếu đúng mực khi tranh luận. Điều ấy khiến em rất biết ơn. Sau buổi học không vui, thầy vẫn sẵn lòng giúp đỡ khi chúng em quay lại với những câu hỏi về đề án. Qua những lần được thầy hướng dẫn và cùng các bạn sửa bài, em dần hiểu kỹ hơn những nội dung trước đó mình đã vội vàng bỏ qua.

Từ ý tưởng của đề án môn Kinh doanh số, nhóm em tiếp tục phát triển và hoàn thiện đề án để tham gia cuộc thi “Nhà quản trị tương lai lần 6: CEO thời đại số”. Chúng em trở thành một trong năm đội vào vòng chung kết và đạt giải Khuyến khích. Em rất vui vì đó là thành quả chung của cả nhóm sau những lần cùng nhau tìm hiểu, trao đổi và sửa bài. Mỗi lần nhắc đến cuộc thi, em vẫn nhớ công sức của các bạn và cơ hội thầy đã dành cho chúng em.

Niềm vui từ giải thưởng cũng gợi em nhớ đến một câu chuyện thầy từng kể trong giờ học. Thầy chia sẻ về quãng thời gian làm việc tại một công ty công nghệ thông tin của Thụy Sĩ, rồi về niềm vui và sự tự hào của gia đình khi thầy trở thành giảng viên. Em không còn nhớ nguyên vẹn lời thầy, nhưng vẫn nhớ cảm nhận của mình khi nghe câu chuyện ấy: mỗi người có thể có một cách nhìn khác nhau về vinh quang và hạnh phúc. Một thành quả không nhất thiết phải thật lớn mới có thể khiến gia đình tự hào.

Em cũng muốn cha mẹ tự hào về mình. Em vẫn mong học giỏi, đạt điểm tốt và có thêm thành tích trong các cuộc thi. Nhưng sau những chuyện đã trải qua, em hiểu mình còn phải học cách làm đến nơi đến chốn những việc đã nhận, trân trọng công sức của người khác và bình tĩnh lắng nghe khi được góp ý. Em mong sau này, bên cạnh niềm vui trước những kết quả em đạt được, cha mẹ còn có thể yên tâm vì thấy con mình biết giữ lời và sống có trách nhiệm.

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, em muốn gửi đến thầy Võ Huỳnh Quang Hiếu lời cảm ơn chân thành. Em cảm ơn thầy vì những giờ học gần gũi với thực tế, vì đã thẳng thắn chỉ ra thiếu sót và cho nhóm em cơ hội sửa bài. Em cảm ơn thầy vì vẫn kiên nhẫn hướng dẫn khi chúng em quay lại hỏi những điều chưa hiểu. Và em xin lỗi thầy vì sự chủ quan, vì những lời tranh luận gay gắt và cách ứng xử thiếu đúng mực của mình hôm ấy. Em kính chúc thầy luôn mạnh khỏe, bình an và hạnh phúc bên gia đình.

Đến bây giờ, em vẫn nhớ câu hỏi của thầy về một ngày không còn AI. ChatGPT đã giúp em hoàn thiện bài thuyết trình rất nhanh, nhưng không thể thay em hiểu những điều mình trình bày, cũng không thể nhận trách nhiệm thay em khi bài làm có thiếu sót. Lời xin lỗi hôm ấy, em biết mình phải tự nói. Vậy mà em đã để một người bạn đứng lên thay. Bài thuyết trình còn có thể sửa và làm lại, còn khoảnh khắc ấy thì không.

Em vẫn ước hôm đó chính mình đã đứng lên trước.

Tin tức khácXem thêm