Nữ tiến sĩ Đại học Tokyo mang bài học không bỏ cuộc đến giảng đường NTTU

NTTU – Từng đứng trước nguy cơ dang dở giấc mơ học thuật sau lần thi trượt đầu vào thạc sĩ tại Nhật Bản, TS. Đặng Thị Loan đã lựa chọn bước tiếp, bền bỉ theo đuổi con đường nghiên cứu và chinh phục học vị tiến sĩ Thú y tại Đại học Tokyo. Những năm tháng đối diện với thử thách, cùng sự dìu dắt của các giảng viên, đã giúp cô trưởng thành trong khoa học và định hình cách đồng hành cùng người học. Trở về giảng dạy tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (NTTU), cô mang theo những kinh nghiệm nghiên cứu quốc tế và tinh thần không bỏ cuộc, tiếp thêm động lực để sinh viên dám thử sức, học hỏi từ thất bại và kiên trì theo đuổi mục tiêu đã chọn.

TS. Đặng Thị Loan cùng GS. Yasunobu Matsumoto, người trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu, tại lễ nhận bằng tiến sĩ Thú y ở Đại học Tokyo, Nhật Bản

Phía sau học vị tiến sĩ là một hành trình bền bỉ

Sinh ra tại vùng quê Thanh Chương, Nghệ An, TS. Đặng Thị Loan có tuổi thơ gắn với những sớm mai cùng mẹ hái chè và quãng đường hơn 10 km đạp xe đến trường. Những khó khăn của gia đình không khiến cô từ bỏ việc học. Sau khi tốt nghiệp ngành Thú y tại Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế vào tháng 6/2017, được sự động viên của giảng viên hướng dẫn nghiên cứu khoa học, cô quyết định tìm kiếm cơ hội học tập tại Nhật Bản. Tháng 9 cùng năm, cô bắt đầu giai đoạn nghiên cứu dự bị và làm trợ lý nghiên cứu tại Đại học Tokyo, đồng thời chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh thạc sĩ.

Những ngày đầu ở Nhật Bản không dễ dàng khi cô phải xoay xở giữa việc học, nghiên cứu và làm thêm để trang trải sinh hoạt phí. Chia sẻ với báo Tiền Phong vào tháng 4/2025, cô kể về những ngày làm việc đến 23 giờ rồi trở lại phòng nghiên cứu để tự học, nhưng sau một năm vẫn không vượt qua kỳ thi đầu vào thạc sĩ vì điểm tiếng Anh chưa đáp ứng yêu cầu. Đã có lúc cô nghĩ đến việc trở về nước để tìm việc làm. Tuy nhiên, nhớ lời hứa với cha mẹ và mong muốn tiếp tục con đường đã chọn, cô xin giáo sư hướng dẫn tạo điều kiện ở lại thêm một năm, tập trung cải thiện ngoại ngữ và năng lực nghiên cứu.

Quyết định ấy mở ra một bước ngoặt quan trọng. Năm 2020, cô Loan trúng tuyển vào chương trình thạc sĩ tại Đại học Tokyo, đồng thời nhận Kawano Scholarship và học bổng dành cho sinh viên quốc tế của trường. Hoàn thành chương trình thạc sĩ vào tháng 3/2022, cô tiếp tục theo học tiến sĩ với học bổng Fostering Advanced Human Resources to Lead Green Transformation (SPRING GX), thuộc chương trình do Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JST) hỗ trợ. Tháng 3/2025, TS. Đặng Thị Loan chính thức nhận bằng tiến sĩ Thú y tại Đại học Tokyo, đánh dấu thành quả sau nhiều năm kiên trì theo đuổi con đường học thuật.

Trong thời gian học tập tại Nhật Bản, cô còn đảm nhiệm vai trò trợ giảng, trợ lý nghiên cứu và trợ lý kỹ thuật trong dự án do Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) tài trợ. Cô có cơ hội trình bày kết quả nghiên cứu tại Hội nghị Ký sinh trùng học Nhật Bản, Hội nghị Giống và Di truyền vật nuôi Nhật Bản và Hội nghị Ký sinh trùng lâm sàng Nhật Bản, qua đó tích lũy thêm kinh nghiệm chuyên môn thông qua các hoạt động trao đổi học thuật.

Nhìn lại chặng đường ấy, TS. Đặng Thị Loan trân trọng những điều đã được rèn luyện trong môi trường nghiên cứu tại Đại học Tokyo. “Ở Đại học Tokyo, điều tôi học được nhiều nhất là cách làm việc: nghiêm túc, kiên trì và trung thực với dữ liệu”, cô chia sẻ. Theo cô, nghiên cứu không phải lúc nào cũng mang lại kết quả như dự kiến. Khi thực nghiệm xuất hiện những điều bất thường, người làm khoa học cần tìm hiểu nguyên nhân, xem xét lại giả thuyết và không “chỉnh” kết quả cho vừa ý mình.

Trong số những người đã đồng hành cùng cô tại Nhật Bản, GS. Yasunobu Matsumoto, người trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu, để lại ảnh hưởng sâu sắc. Ông khuyến khích học trò suy nghĩ độc lập, chủ động đưa ra quan điểm và tự rút kinh nghiệm từ công việc của mình. Được tin tưởng và có không gian để thử nghiệm những cách tiếp cận riêng, cô dần hình thành phương pháp làm việc độc lập, cùng sự tự tin cần thiết để theo đuổi các vấn đề khoa học.

Sau khi hoàn thành giai đoạn nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Tokyo vào tháng 2/2026, TS. Đặng Thị Loan trở về Việt Nam với mong muốn tiếp tục nghiên cứu và tham gia đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực thú y. Ngày 27/3/2026, cô chính thức trở thành giảng viên Bộ môn Thú y, Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Tại đây, cô có điều kiện kết hợp kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu tích lũy ở Nhật Bản với những vấn đề thực tiễn của ngành thú y và chăn nuôi trong nước.

Hiện TS. Đặng Thị Loan tham gia giảng dạy các học phần Chẩn đoán cận lâm sàng thú y, Phương pháp nghiên cứu khoa học, Ký sinh trùng thú y và Ký sinh trùng thú y thực hành. Trong các giờ học, bên cạnh việc truyền đạt kiến thức chuyên môn, cô khuyến khích sinh viên chủ động đặt câu hỏi, tìm kiếm bằng chứng và tự lý giải những vấn đề mình gặp phải. Hai câu hỏi “Tại sao?” và “Làm sao để kiểm chứng?” được cô sử dụng để gợi mở tư duy, giúp sinh viên hình thành thói quen tiếp cận vấn đề dựa trên cơ sở khoa học.

Đặc biệt, ở học phần Phương pháp nghiên cứu khoa học, cô hướng dẫn sinh viên bắt đầu từ những vấn đề thực tế trong ngành thú y, từng bước xây dựng câu hỏi nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu, xác định mục tiêu và hoàn thiện đề cương. Quá trình thảo luận, phản biện giúp người học rèn luyện khả năng đánh giá thông tin và bảo vệ quan điểm bằng lập luận có cơ sở. Đây cũng là cách cô vận dụng những kinh nghiệm tích lũy từ môi trường đào tạo và nghiên cứu tại Đại học Tokyo vào công việc giảng dạy tại NTTU.

Một trong những kỷ niệm đáng nhớ của TS. Đặng Thị Loan, sau khi trở về NTTU, là lần đầu đồng hành cùng sinh viên tham gia cuộc thi khởi nghiệp năm 2026. Với cả cô và trò, đây là một quá trình với nhiều trải nghiệm mới, từ việc hình thành ý tưởng, xây dựng hồ sơ đến chuẩn bị trình bày và bảo vệ dự án. Qua những lần trao đổi, điều chỉnh và hoàn thiện, dự án đã góp mặt ở vòng chung kết của cuộc thi. Điều khiến cô Loan trân trọng là sự trưởng thành của sinh viên qua từng giai đoạn, khi các em mạnh dạn đề xuất ý tưởng, phối hợp làm việc nhóm và tự tin hơn trong việc trình bày quan điểm trước những yêu cầu thực tế.

“Qua đó, tôi cũng nhận ra người giảng viên không nhất thiết lúc nào cũng có sẵn câu trả lời. Có khi cùng sinh viên tìm hiểu và vượt qua khó khăn lại là cách học hiệu quả nhất, cho cả hai bên”, TS. Đặng Thị Loan chia sẻ.

Từ trải nghiệm cùng sinh viên, cô Loan càng thấm thía ý nghĩa của cách hướng dẫn của GS. Yasunobu Matsumoto từng dành cho mình. Điều cô mong muốn trao cho sinh viên không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn, mà còn là sự tự tin để đặt câu hỏi, bảo vệ quan điểm và tự tìm lời giải cho những vấn đề chưa có đáp án. Được khuyến khích suy nghĩ độc lập, được trao cơ hội thử nghiệm và tự rút kinh nghiệm, sinh viên có thể từng bước hình thành bản lĩnh học thuật cũng như khả năng chủ động giải quyết vấn đề trong công việc sau này.

Bên cạnh giảng dạy, TS. Đặng Thị Loan tiếp tục theo đuổi các hướng nghiên cứu về ký sinh trùng thú y, bệnh chung giữa người và động vật, đặc biệt là mối tương tác giữa ký sinh trùng, vật chủ và các yếu tố môi trường. Trong thời gian tới, cô mong muốn tìm hiểu sâu hơn về vai trò của vật chủ trung gian và ảnh hưởng của các điều kiện môi trường đối với quá trình lây truyền bệnh. Theo cô, đây là hướng nghiên cứu còn tương đối ít được quan tâm tại Việt Nam nhưng có ý nghĩa đối với công tác giám sát dịch tễ và phòng bệnh.

Trong môi trường làm việc mới, cô Loan đánh giá cao sự hỗ trợ và trao đổi chuyên môn giữa các đồng nghiệp thuộc Bộ môn Thú y. Những hoạt động kết nối với doanh nghiệp, đơn vị chuyên môn cũng tạo điều kiện để giảng viên cập nhật nhu cầu thực tiễn, từng bước gắn kết nội dung đào tạo với yêu cầu của nghề nghiệp. Cô đồng thời mong muốn duy trì hợp tác với các nhóm nghiên cứu tại Nhật Bản, hướng đến việc tạo thêm cơ hội để sinh viên NTTU tiếp cận hoạt động nghiên cứu khoa học từ sớm.

Dẫu đã có nhiều năm làm việc trong môi trường học thuật quốc tế, TS. Đặng Thị Loan nhìn nhận việc trở về Việt Nam vẫn đòi hỏi sự thích nghi với những điều kiện nghiên cứu và giảng dạy khác biệt. “Bản thân tôi cũng đang trong quá trình thích nghi và học hỏi”, cô chia sẻ. Với cô, những kinh nghiệm tích lũy được chỉ thực sự có ý nghĩa khi có thể vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế, phục vụ cho hoạt động đào tạo và giải quyết các vấn đề chuyên môn.

“Điều quan trọng không phải là làm khoa học ở đâu, mà là những gì mình làm có thực sự mang lại giá trị và đóng góp cho cộng đồng hay không”, TS. Đặng Thị Loan bày tỏ. Từ suy nghĩ ấy, cô tiếp tục công việc tại NTTU với mong muốn kết nối nghiên cứu và giảng dạy, đồng hành cùng sinh viên trong quá trình khám phá tri thức và định hình con đường nghề nghiệp.

Những kinh nghiệm tích lũy tại Đại học Tokyo giờ đây được TS. Đặng Thị Loan vận dụng vào công việc giảng dạy và nghiên cứu tại NTTU. Cùng với đội ngũ giảng viên từng học tập, nghiên cứu tại nhiều cơ sở giáo dục trong nước và quốc tế, cô góp phần mang đến môi trường học tập những góc nhìn chuyên môn và phương pháp tiếp cận đa dạng. Qua từng bài giảng, hoạt động thực hành và nghiên cứu, sinh viên có cơ hội tiếp cận tri thức từ nhiều nền giáo dục, rèn luyện tư duy độc lập và phát triển khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Chính sự tận tâm, kinh nghiệm chuyên môn và tinh thần không ngừng học hỏi của đội ngũ giảng viên đã góp phần tạo nên môi trường giáo dục tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, nơi sinh viên được trang bị nền tảng để tự tin phát triển nghề nghiệp và hội nhập.

Thực hiện: Cẩm Thạch

Hình ảnh: NVCC