Hội thảo khoa học quốc gia 2026: Khi câu chuyện dạy ngoại ngữ được “viết lại” trong kỷ nguyên AI

NTTU – Không còn dừng ở những trao đổi học thuật đơn thuần, Hội thảo khoa học quốc gia 2026 về dạy và học ngoại ngữ đã đặt ra một vấn đề lớn hơn: trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và hội nhập đang tái định hình giáo dục, cách dạy – học ngoại ngữ cần được “viết lại” ra sao? Từ góc nhìn chính sách đến thực tiễn giảng dạy, nhiều đề xuất đáng chú ý đã được các nhà nghiên cứu, trong đó có đại diện Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, đưa ra.

Ngoại ngữ bước vào “vùng chuyển động” của công nghệ và hội nhập

Vừa qua, tại Trường Đại học Bình Dương, Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Những xu hướng mới trong dạy và học ngoại ngữ” (lần II) chính thức khai mạc, thu hút đông đảo nhà nghiên cứu, giảng viên và các cơ sở đào tạo trên cả nước .

Không chỉ là một hoạt động học thuật thường niên, hội thảo năm nay diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt: khi công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi cách con người tiếp cận và sử dụng ngôn ngữ.

Phát biểu khai mạc, TS. Bùi Thị Kim Loan – Trưởng khoa Ngoại ngữ Trường Đại học Bình Dương – cho rằng việc giảng dạy các ngôn ngữ như Anh, Nhật, Hàn, Hoa đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mang tính bản lề. Ở đó, ngoại ngữ không còn là một môn học đơn thuần, mà trở thành năng lực nền tảng gắn với khả năng hội nhập và làm việc trong môi trường quốc tế.

Liên kết học thuật: Khi lớp học không còn là “biên giới”

Hội thảo do Trường Đại học Bình Dương chủ trì, với sự phối hợp đồng tổ chức của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, TESOL HCMC và ICTE Press – tạo nên một không gian học thuật có tính kết nối cao.

PGS.TS. Trần Thị Hồng – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành – chia sẻ tại hội thảo về vai trò kết nối học thuật trong nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ

Ở góc nhìn quản lý giáo dục, PGS.TS. Trần Thị Hồng – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành – nhấn mạnh rằng chất lượng đào tạo ngoại ngữ hôm nay không còn được quyết định bởi riêng chương trình giảng dạy, mà bởi mức độ kết nối của nhà trường với hệ sinh thái học thuật và nghề nghiệp. Sự liên kết giữa cơ sở đào tạo, hiệp hội chuyên môn và đơn vị xuất bản, theo bà, chính là “đường dẫn” để tri thức trong giảng đường tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Từ cách nhìn này, có thể thấy một chuyển dịch đang diễn ra: đào tạo ngoại ngữ không còn là một quá trình khép kín, mà đang mở ra theo hướng đa chiều, nơi người học đồng thời tiếp cận tri thức, chuẩn nghề nghiệp và các không gian học thuật rộng lớn hơn ngoài lớp học.

Trong bối cảnh đó, việc Khoa Ngoại ngữ – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành tham gia đồng tổ chức hội thảo không chỉ dừng ở vai trò chuyên môn, mà còn phản ánh một lựa chọn chiến lược: chủ động tham gia vào các diễn đàn học thuật, kết nối với mạng lưới nghiên cứu và cập nhật liên tục các xu hướng đào tạo hiện đại. Đây cũng là cách Khoa Ngoại ngữ NTTU khẳng định vai trò trong hệ sinh thái đào tạo ngoại ngữ – không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà là một mắt xích trong chuỗi kết nối học thuật và thực tiễn nghề nghiệp.

TS. Hồ Văn Hận – Trưởng khoa Ngoại ngữ , TS. Đinh Lư Giang – Phó khoa Ngoại ngữ Trường Đại học Nguyễn Tất Thành trình bày tham luận về khả năng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai tại Việt Nam vào năm 2035

Đại diện NTTU chia sẻ tại phiên thảo luận

“Ngôn ngữ thứ hai vào 2035”: Từ dự báo đến bài toán lộ trình

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại hội thảo là tham luận “Is English Vietnam’s Second Language by 2035? Feasibility and Future Directions” do TS. Đinh Lư Giang và TS. Hồ Văn Hận (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành) trình bày.

Không dừng lại ở một giả định mang tính dự báo, tham luận đặt vấn đề ở cấp độ hệ thống: liệu Việt Nam đã sẵn sàng cho việc xác lập tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai, và nếu có, con đường nào là khả thi. Từ khung chính sách, cấu trúc chương trình đào tạo đến năng lực tiếp nhận của người học, từng mắt xích được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ, cho thấy đây không phải là một mục tiêu có thể đạt được bằng những điều chỉnh đơn lẻ.

Cách tiếp cận này đồng thời gợi mở một thực tế: nâng tầm năng lực ngoại ngữ không chỉ là câu chuyện của lớp học, mà là bài toán dài hạn, đòi hỏi sự đồng bộ giữa chính sách, hệ thống đào tạo và chính người học.

Ở chiều tiếp cận khác, báo cáo của TS. Lê Hoàng Dũng lại đặt trọng tâm vào người học, nhấn mạnh vai trò của cá nhân hóa trong việc nâng cao hiệu quả học tập và khả năng thích ứng trong môi trường quốc tế .

Hai hướng tiếp cận – từ chính sách đến phương pháp – cùng gặp nhau ở một điểm chung: nâng tầm năng lực ngoại ngữ không thể là câu chuyện của riêng một khâu, mà đòi hỏi một hệ thống giải pháp đồng bộ.

Bốn tiểu ban, bốn “mặt cắt” của giáo dục ngoại ngữ hiện đại

Sau phiên toàn thể, hội thảo được chia thành bốn tiểu ban chuyên đề:

• Ngôn ngữ học ứng dụng và vai trò của ngôn ngữ trong giao tiếp thực tiễn
• Các lý thuyết ngôn ngữ học mới theo xu hướng quốc tế
• Phương pháp giảng dạy và mô hình lớp học sáng tạo
• Ứng dụng công nghệ và AI trong dạy – học ngoại ngữ

Tại mỗi tiểu ban, các tham luận không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà hướng đến giải quyết những vấn đề thực tiễn trong giảng dạy – từ thiết kế bài học, tổ chức lớp học đến cách ứng dụng công nghệ hỗ trợ người học.

Điều này cho thấy một chuyển động rõ rệt: giáo dục ngoại ngữ đang bước vào giai đoạn mà phương pháp và công nghệ không thể tách rời.

Một diễn đàn học thuật với những con số đáng chú ý

Hơn 100 bài viết được gửi về hội thảo, trong đó 70 công trình được lựa chọn đăng trong kỷ yếu sau phản biện. Sự kiện quy tụ 7 phó giáo sư, hơn 30 tiến sĩ cùng đông đảo giảng viên, học viên cao học .

Nhưng điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô.

Từ các tham luận, nhiều câu hỏi được đặt ra:

• Khi AI có thể dịch tức thì, việc học ngoại ngữ còn giữ vai trò gì?
• Người học cần trang bị năng lực gì để không bị thay thế?
• Và chương trình đào tạo sẽ phải thay đổi ra sao để theo kịp thực tế?

Theo PGS.TS. Trần Thị Hồng, dù công nghệ đặt ra nhiều thách thức, vị thế của tiếng Anh tại Việt Nam vẫn tiếp tục được củng cố, đặc biệt trong bối cảnh mục tiêu xây dựng tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai giai đoạn 2025–2035 đang được triển khai.

Khi công nghệ thay đổi cách con người học và sử dụng ngôn ngữ, câu hỏi không còn là “dạy gì”, mà là “dạy để làm gì”.

Ở đó, vai trò của các cơ sở đào tạo – trong đó có Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành – không chỉ dừng ở giảng dạy, mà còn tham gia vào quá trình kết nối học thuật, nghiên cứu và định hình cách tiếp cận mới đối với giáo dục ngoại ngữ.

Một diễn đàn, nhiều góc nhìn – và một hướng đi dần rõ: đào tạo ngoại ngữ không chỉ để biết, mà để sử dụng, thích ứng và hội nhập trong một thế giới ngày càng không biên giới.

TS. Hồ Văn Hận – Trưởng khoa Ngoại ngữ