Bài dự thi Cuộc thi viết Tri ân người thắp lửa – Tác giả: Phan Tuấn Kiệt
NGƯỜI THẮP LỬA TRÊN HÀNH TRÌNH TRƯỞNG THÀNH
Có những người thầy, người cô không chỉ xuất hiện trong cuộc đời chúng ta để truyền đạt kiến thức, mà còn âm thầm thay đổi cách chúng ta nhìn nhận thế giới, tin tưởng vào bản thân và lựa chọn con đường mình sẽ đi. Có những bài học không kết thúc khi buổi học khép lại, cũng có những sự quan tâm không được đo đếm bằng điểm số hay thành tích, mà được cảm nhận qua những đêm muộn, những lời động viên giản dị và sự hiện diện đúng lúc. Với tôi, cô Bùi Thị Việt (Trưởng Bộ môn Công nghệ Giáo dục, Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành) chính là một người như thế. Hơn bốn tháng đồng hành cùng cô, từ học phần Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo đến đêm chung kết cuộc thi cùng tên dành cho sinh viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành năm 2026, đã trở thành một hành trình đặc biệt, giúp tôi trưởng thành hơn trong suy nghĩ, tự tin hơn vào bản thân và hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa của sự tận tâm trong nghề giáo.
Trước khi tham gia hành trình ấy, tôi từng nghĩ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trước hết phải bắt đầu từ một ý tưởng thật mới mẻ, khác biệt và không đi theo lối mòn. Trong suy nghĩ của tôi khi ấy, một dự án muốn tạo được dấu ấn phải có điều gì đó mới lạ để thu hút sự chú ý. Nhưng khi bắt tay vào xây dựng và phát triển dự án, tôi dần nhận ra rằng có ý tưởng mới chỉ là bước khởi đầu. Để biến ý tưởng thành một sản phẩm có khả năng ứng dụng, giải quyết được vấn đề thực tế và đáp ứng nhu cầu của người dùng là cả một quá trình đòi hỏi sự nghiêm túc, kiên trì và không ngừng hoàn thiện.
Chính trong quá trình đó, tôi có cơ hội được cô Việt hướng dẫn và đồng hành. Cô không chỉ phụ trách học phần Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo mà còn hướng dẫn chúng tôi trong Cuộc thi khởi nghiệp của trường. Từ việc phát triển ý tưởng đến hoàn thiện nội dung thuyết minh, tôi từng bước hiểu rằng một dự án không thể chỉ được xây dựng dựa trên sự hào hứng của người thực hiện. Muốn thuyết phục người khác, trước hết phải hiểu rõ vấn đề mình muốn giải quyết, xác định giá trị mà sản phẩm có thể mang lại và tìm được cơ sở thực tế để chứng minh cho những điều mình trình bày.
Trong suốt hơn bốn tháng ấy, điều khiến tôi trân trọng không chỉ là những kiến thức được tiếp nhận, mà còn là sự tận tâm cô dành cho quá trình hoàn thiện dự án của chúng tôi. Tôi vẫn nhớ có những đêm đã đến 12 giờ, cô vẫn miệt mài soạn những gợi ý, góp ý và chỉnh sửa bài thuyết minh. Một bản thuyết minh không thể hoàn thiện chỉ sau một lần viết. Có những nội dung cần được xem xét lại, những cách diễn đạt cần rõ ràng hơn và những ý tưởng cần được trình bày sao cho người đọc có thể hiểu đúng giá trị mà dự án hướng đến. Trong khi chúng tôi còn đang loay hoay với những phần việc của mình, cô vẫn kiên nhẫn dành thời gian để hướng dẫn, giúp chúng tôi nhìn ra những điểm chưa hợp lý và từng bước hoàn thiện nội dung.
Điều tôi nhớ không chỉ là những đêm muộn ấy, mà còn là lời động viên cô dành cho chúng tôi mỗi ngày: cứ làm từng chút một, mỗi ngày hoàn thành một ít rồi mọi việc sẽ dần hoàn thành. Lời nhắc ấy giản dị, nhưng đã giúp tôi thay đổi cách nhìn nhận về những công việc tưởng chừng quá sức. Khi đứng trước một khối lượng công việc lớn, chúng ta rất dễ cảm thấy áp lực, thậm chí hoài nghi liệu mình có thể hoàn thành đúng mục tiêu hay không. Nhưng khi biết chia nhỏ công việc, kiên trì thực hiện từng phần và nghiêm túc với những gì đã bắt đầu, từng bước nhỏ sẽ tạo nên kết quả.
Từ đó, tôi hiểu rằng sự kiên trì không nhất thiết phải thể hiện qua những điều phi thường. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc mỗi ngày đều cố gắng làm tốt hơn một chút, sẵn sàng sửa lại những điều chưa đúng và không bỏ cuộc chỉ vì công việc chưa đạt được kết quả như mong muốn. Tôi cũng nhận ra rằng trách nhiệm không chỉ nằm ở việc lựa chọn một con đường, mà còn ở việc kiên trì theo đuổi, chủ động khắc phục hạn chế và nỗ lực hoàn thành những gì mình đã cam kết. Đây là bài học tôi nhận được không chỉ từ những gì cô hướng dẫn, mà còn từ chính cách cô kiên nhẫn đồng hành cùng chúng tôi.
Trong quá trình cô góp ý và chỉnh sửa bài thuyết minh, có một lời nhắc đã làm thay đổi đáng kể suy nghĩ của tôi về cách xây dựng một dự án. Cô giúp tôi hiểu rằng khi viết thuyết minh cho một dự án khởi nghiệp hay một đề tài nghiên cứu khoa học, không nhất thiết phải viết thật dài, thật nhiều trang chỉ để thể hiện rằng mình am hiểu về vấn đề đang thực hiện. Điều quan trọng hơn là nội dung phải cô đọng, đủ ý, đúng trọng tâm và có căn cứ. Đặc biệt, những con số và vấn đề thực tế cần được thể hiện rõ ràng, bởi chúng giúp làm sáng tỏ giá trị của dự án và khiến những điều được trình bày trở nên thuyết phục hơn.
Trước đó, tôi từng nghĩ rằng một bản thuyết minh càng dài, càng nhiều nội dung thì càng thể hiện được sự đầu tư và hiểu biết của người thực hiện. Nhưng lời góp ý của cô khiến tôi nhìn lại quan niệm ấy. Một bài viết dài có thể đầy đủ về hình thức, nhưng chưa chắc mọi nội dung đều chính xác hoặc thực sự cần thiết. Khi cố gắng đưa quá nhiều thông tin vào một bản thuyết minh, người viết đôi khi có thể đi xa khỏi định hướng ban đầu, khiến những giá trị cốt lõi của dự án bị che khuất bởi những phần diễn giải không cần thiết.
Tôi bắt đầu hiểu rằng viết ngắn gọn không đồng nghĩa với hiểu biết ít, cũng như viết dài không có nghĩa là đã hiểu sâu. Muốn trình bày một vấn đề bằng những câu chữ cô đọng mà vẫn đầy đủ và thuyết phục, người viết phải thực sự hiểu mình đang làm gì, đâu là nội dung quan trọng nhất và cần những căn cứ nào để chứng minh điều mình nói. Một con số có cơ sở, một vấn đề thực tế được phân tích rõ ràng đôi khi có giá trị hơn nhiều trang diễn giải dài dòng nhưng thiếu trọng tâm.
Lời góp ý ấy không chỉ giúp tôi hoàn thiện bài thuyết minh cho cuộc thi, mà còn khiến tôi thay đổi cách tiếp cận công việc. Tôi nhận ra rằng mục tiêu không phải là viết thật nhiều để người khác nghĩ mình biết nhiều, mà là trình bày chính xác những gì mình hiểu, có căn cứ cho những gì mình khẳng định và giữ cho nội dung luôn bám sát mục tiêu đã lựa chọn. Đối với tôi, đây là một bài học về sự nghiêm túc và trung thực với chính dự án của mình. Tôi hiểu rằng giá trị của một công trình không nằm ở số trang được viết ra, mà ở chất lượng nội dung, tính xác thực của thông tin và khả năng giải quyết vấn đề thực tế.
Không chỉ thay đổi cách nhìn nhận về khởi nghiệp, tôi còn có cơ hội tiếp cận nghiên cứu khoa học nhờ sự định hướng của cô. Từ một người hoàn toàn mơ hồ về lĩnh vực này, tôi dần hiểu hơn về ý nghĩa của việc nghiên cứu, về cách tiếp cận một vấn đề và về giá trị của việc tìm kiếm những cơ sở đáng tin cậy cho các nhận định. Điều từng xa lạ với tôi dần trở nên gần gũi, rồi phát triển thành niềm yêu thích mà bản thân không ngờ tới.
Tôi nhận ra rằng nghiên cứu khoa học không đơn thuần là hoàn thành một nhiệm vụ học tập hay tạo ra một bản báo cáo. Đó còn là quá trình đặt câu hỏi, tìm hiểu bản chất vấn đề, phân tích thông tin và tìm kiếm những hướng giải quyết có cơ sở. Khi hiểu hơn về lĩnh vực này, tôi bắt đầu nhìn thấy những khả năng mà trước đây mình chưa nhận ra. Tôi biết ơn cô vì đã giúp tôi có cơ hội tiếp cận một hướng đi mới, từ sự mơ hồ ban đầu đến mong muốn tìm hiểu sâu hơn và tiếp tục học hỏi.
Có lẽ, đây là một trong những điều đáng quý nhất mà người giảng viên có thể mang lại cho sinh viên: không chỉ giúp người học hoàn thành nhiệm vụ trước mắt, mà còn khơi gợi niềm yêu thích và mở ra những hướng phát triển lâu dài. Cô không thể thay tôi tìm hiểu mọi vấn đề hay đưa ra mọi quyết định, nhưng sự định hướng của cô đã giúp tôi biết mình có thể bắt đầu từ đâu và vì sao nên tiếp tục theo đuổi điều mình quan tâm.
Nếu những đêm miệt mài chỉnh sửa bài thuyết minh giúp tôi cảm nhận được sự tận tâm của cô trong công việc hướng dẫn, thì đêm chung kết cuộc thi năm nay lại để lại trong tôi một kỷ niệm đặc biệt về sự đồng hành của cô.
Trước đêm chung kết, cô có chuyến công tác. Tôi chỉ nhắn với cô rằng cuộc thi sắp công bố kết quả. Khi ấy, tôi không nghĩ cô sẽ đến, bởi cô vừa trở về sau chuyến công tác và đang rất mệt. Tôi nghĩ có lẽ cô sẽ dành thời gian nghỉ ngơi sau những ngày làm việc. Nhưng rồi, tôi nhận được tin nhắn ngắn gọn từ cô: “cô vào hội trường rồi”.
Tôi đã bất ngờ và xúc động.
Tôi không nghĩ rằng sau chuyến công tác, khi bản thân còn mệt mỏi, cô vẫn vượt gần 20 km để đến với chúng tôi. Cô đã có mặt tại hội trường và đồng hành cùng chúng tôi đến phút cuối cùng của đêm chung kết. Tin nhắn ấy tuy ngắn, nhưng đối với tôi, đó là một khoảnh khắc có ý nghĩa đặc biệt. Tôi vốn chỉ thông báo với cô về thời điểm sắp công bố kết quả, không hề nghĩ rằng cô sẽ thực sự có mặt ở đó.
Nhìn lại hành trình hơn bốn tháng, tôi càng cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của khoảnh khắc ấy. Người đã kiên nhẫn góp ý cho chúng tôi qua những đêm muộn, động viên chúng tôi hoàn thành từng phần việc nhỏ và hướng dẫn chúng tôi từng bước trong quá trình phát triển dự án, cuối cùng vẫn có mặt trong thời điểm quan trọng của cuộc thi. Tôi không thể biết hết những điều cô đã cân nhắc trước khi đến, nhưng tôi biết rằng cô đã dành thời gian để có mặt bên cạnh chúng tôi, dù vừa trải qua chuyến công tác và đang mệt.
Đối với tôi, sự hiện diện ấy không cần những lời giải thích lớn lao. Nó khiến tôi hiểu rằng hành trình của sinh viên đôi khi không chỉ được nâng đỡ bằng kiến thức hay những lời khuyên, mà còn bằng sự quan tâm thể hiện qua hành động cụ thể. Có những thời điểm, chỉ cần biết rằng người đã hướng dẫn mình từ những bước đầu tiên vẫn đang dõi theo và đồng hành, chúng ta đã có thêm một lý do để trân trọng những nỗ lực mình bỏ ra.
Tôi sẽ nhớ lời nhắn “cô vào hội trường rồi” không phải vì đó là một câu nói đặc biệt về mặt ngôn từ, mà vì nó gắn với một khoảnh khắc tôi không ngờ tới. Trong suy nghĩ của tôi, đó là sự tiếp nối tự nhiên của cả một hành trình: từ những lần góp ý bài thuyết minh, những lời động viên mỗi ngày đến sự có mặt trong đêm chung kết. Chính sự nhất quán giữa những điều nhỏ bé ấy đã giúp tôi cảm nhận sâu sắc hơn về trách nhiệm và sự tận tâm của cô đối với sinh viên.
Sau hơn bốn tháng đồng hành, tôi nhận thấy bản thân đã thay đổi. Tôi tự tin hơn vào khả năng của mình, biết bình tĩnh hơn khi đối diện với những tình huống bất ngờ và có trách nhiệm hơn với những gì đã lựa chọn. Tôi hiểu rằng một hành trình không phải lúc nào cũng diễn ra theo đúng dự tính. Điều quan trọng không phải là mọi thứ luôn thuận lợi, mà là bản thân có đủ kiên trì để tiếp tục, đủ tỉnh táo để điều chỉnh và đủ trách nhiệm để theo đuổi những mục tiêu đã đặt ra.
Quan trọng hơn, tôi đã thay đổi cách nhìn nhận về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Tôi không còn cho rằng một dự án chỉ có giá trị khi tạo ra một ý tưởng hoàn toàn mới. Một sản phẩm có thể kế thừa những điều đã tồn tại, nhưng vẫn cần sự sáng tạo trong cách tiếp cận, cách giải quyết vấn đề hoặc cách tạo ra giá trị khác biệt. Điều cốt lõi là sản phẩm phải có khả năng ứng dụng, giải quyết được những vấn đề thực tế và phù hợp với nhu cầu của thị trường. Bên cạnh đó, việc phát triển sản phẩm cũng cần gắn với trách nhiệm đạo đức và những giá trị phù hợp với cộng đồng.
Tôi hiểu rằng khởi nghiệp không chỉ là hành trình biến ý tưởng thành sản phẩm, mà còn là quá trình học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Một ý tưởng có thể hấp dẫn trong suy nghĩ, nhưng chỉ khi được xem xét nghiêm túc trên cơ sở thực tế, được phát triển phù hợp và tạo ra giá trị cho người sử dụng, nó mới có cơ hội trở thành một giải pháp có ý nghĩa. Sự định hướng của cô đã giúp tôi nhìn nhận rõ hơn điều đó và hiểu rằng đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc tạo ra điều chưa từng tồn tại, mà có thể bắt đầu từ việc tìm ra một cách làm tốt hơn, phù hợp hơn và có giá trị hơn.
Từ câu chuyện của mình, tôi cũng hiểu sâu sắc hơn về vai trò của người giảng viên. Trước đây, tôi thường nghĩ công việc của thầy cô chủ yếu là truyền đạt kiến thức trong những giờ lên lớp. Nhưng trải nghiệm với cô Việt đã giúp tôi nhận ra rằng người giảng viên còn có thể là người định hướng khi sinh viên chưa biết bắt đầu từ đâu, là người kiên nhẫn góp ý khi công việc chưa hoàn thiện và là người giúp sinh viên nhìn thấy những khả năng mà chính bản thân họ chưa nhận ra.
Người thầy không thể đi thay con đường của sinh viên, cũng không thể bảo đảm rằng mọi lựa chọn của sinh viên đều dẫn đến thành công. Nhưng người thầy có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn con đường mình đang đi, nhận ra những điều cần thay đổi và có thêm niềm tin để bước tiếp. Đối với tôi, cô Việt đã làm được điều đó bằng những việc làm cụ thể, từ sự hướng dẫn trong học tập đến sự đồng hành xuyên suốt cuộc thi. Cô giúp tôi hiểu rằng sự trưởng thành không chỉ đến từ những gì mình tự học, mà còn từ khả năng lắng nghe, tiếp thu góp ý và biến những điều được học thành sự thay đổi trong chính bản thân.
Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tôi muốn gửi đến Cô lời tri ân chân thành nhất. Cảm ơn cô vì đã đồng hành cùng chúng tôi trong hơn bốn tháng, vì những đêm muộn vẫn miệt mài góp ý và chỉnh sửa bài thuyết minh, vì những lời động viên giản dị nhưng đầy ý nghĩa, và vì đã giúp tôi thay đổi cách nhìn nhận về khởi nghiệp cũng như nghiên cứu khoa học. Cảm ơn cô vì sự hiện diện trong đêm chung kết, vì tin nhắn mà có lẽ tôi sẽ còn nhớ rất lâu: “cô vào hội trường rồi”.
Tôi không biết sau này mình sẽ đi được bao xa trên hành trình khởi nghiệp hay nghiên cứu khoa học. Nhưng tôi tin rằng những điều học được từ cô sẽ tiếp tục là hành trang quý giá. Tôi sẽ nhớ rằng cần kiên trì với những việc mình đã bắt đầu, cần có trách nhiệm với những lựa chọn của bản thân và cần để giá trị thực sự của công việc lên tiếng thay vì chỉ cố gắng thể hiện qua hình thức bên ngoài. Tôi cũng sẽ nhớ rằng mỗi cơ hội được học hỏi, mỗi lời góp ý chân thành và mỗi người đã giúp mình trưởng thành đều đáng được trân trọng.
Với tôi, cô Việt không chỉ là người giảng viên phụ trách một học phần hay hướng dẫn một cuộc thi. Cô là người đã giúp tôi nhìn nhận rõ hơn con đường mình đang đi, khơi gợi niềm yêu thích đối với nghiên cứu khoa học và thay đổi cách tôi suy nghĩ về giá trị của một ý tưởng. Hơn hết, cô giúp tôi hiểu rằng sự tận tâm của người thầy không chỉ nằm trong những bài giảng, mà còn hiện diện trong từng lời góp ý, từng lần động viên và những hành động âm thầm dành cho sinh viên.
Cuộc thi rồi sẽ khép lại, đêm chung kết rồi sẽ trở thành một kỷ niệm, nhưng những bài học và tình cảm mà tôi nhận được trong hành trình ấy sẽ còn ở lại. Tôi may mắn vì trên chặng đường trưởng thành của mình đã gặp được một người giảng viên như cô. Một người không chỉ giúp tôi biết thêm kiến thức, mà còn giúp tôi hiểu sâu hơn về công việc mình lựa chọn, tin tưởng hơn vào khả năng của bản thân và có trách nhiệm hơn với tương lai của chính mình.
Có lẽ, đó chính là ý nghĩa đẹp đẽ nhất của hình ảnh người thắp lửa: không sống thay ước mơ của học trò, mà giúp các em tìm thấy ngọn lửa của riêng mình, để rồi đủ niềm tin, kiến thức và bản lĩnh tiếp tục bước đi trên con đường phía trước. Và trong hành trình của tôi, cô Việt chính là người đã góp phần thắp lên ngọn lửa ấy.
Phan Tuấn Kiệt – 2500020415
