Trường ĐH Nguyễn Tất Thành kết nối nghiên cứu kinh tế sinh học toàn cầu

NTTU – Trong 3 ngày từ 28 đến 30 tháng 10 năm 2026, Hội thảo quốc tế về Kinh tế sinh học tuần hoàn và Đổi mới sản phẩm có nguồn gốc sinh học Châu Á – Thái Bình Dương (International Conference on Circular Bioeconomy and Bio-based Product Innovation (AP-CBioVa 2026) đã diễn ra tại Trung tâm Phát triển Công nghệ cao Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, quy tụ hàng trăm nhà khoa học, chuyên gia và nhà nghiên cứu trong và ngoài nước.

Với chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi sinh khối và tài nguyên sinh học bền vững thông qua nghiên cứu, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại châu Âu và khu vực châu Á – Thái Bình Dương”, hội thảo là diễn đàn kết nối tri thức, chia sẻ những kết quả nghiên cứu và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực kinh tế sinh học tuần hoàn, hướng đến các giải pháp phát triển bền vững.

Tham dự hội thảo, về phía diễn giả khách mời có sự hiện diện của: GS. Sophie Thiébaud-Roux – Giám đốc Phòng thí nghiệm Hóa học Nông-công nghiệp (Laboratoire de Chimie Agro-industrielle – LCA) thuộc Viện Nghiên cứu Quốc gia về Nông nghiệp, Thực phẩm và Môi trường (Institut national de recherche pour l’agriculture, l’alimentation et l’environnement – INRAE) và Viện Bách khoa Quốc gia Toulouse (Institut National Polytechnique de Toulouse – Toulouse INP), Cộng hòa Pháp; GS. Emmanuel Guillon – Chủ tịch Viện Quốc tế về Kinh tế sinh học và Môi trường (Institut International en Bioéconomie et Environnement – EXEBIO), Đại học Reims Champagne-Ardenne (URCA), Cộng hòa Pháp; Ông Vincent Drapeau – Tùy viên Hợp tác Khoa học và Đại học, Tổng Lãnh sự quán Pháp tại TP. HCM; Ông Cyril Loisel – Đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam. Cùng đại diện các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, chuyên viên nghiên cứu quốc tế đến từ Pháp, Hà Lan, Malaysia.

Về phía Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có sự hiện diện của PGS.TS. Trần Thị Hồng – Phó Hiệu trưởng Nhà trường; TS. Vũ Văn Vân – Giám đốc Viện Kỹ Thuật Công Nghệ Cao NTT. Cùng quý thầy cô đại diện các phòng ban, khoa, viện trong toàn Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cũng như các giảng viên, nghiên cứu viên đến từ các trường đại học và viện nghiên cứu trong cả nước.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Trần Thị Hồng thay mặt Ban giám hiệu Trường ĐH Nguyễn Tất Thành gửi lời chào mừng đến các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các chuyên gia, giảng viên, nghiên cứu viên đã tham gia Hội thảo quốc tế AP-CBioVa 2026. PGS.TS. Trần Thị Hồng nhấn mạnh, AP-CBioVa 2026 là diễn đàn học thuật quốc tế quan trọng, tạo điều kiện để các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trao đổi tri thức, chia sẻ những thành tựu nghiên cứu và tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực kinh tế sinh học tuần hoàn và đổi mới sản phẩm có nguồn gốc sinh học.

PGS.TS. Trần Thị Hồng phát biểu khai mạc hội thảo

Cũng trong khuôn khổ lễ khai mạc hội thảo, GS. Sophie Thiébaud-Roux đã chính thức thông báo việc Viện Nghiên cứu Quốc gia Pháp về Nông nghiệp, Thực phẩm và Môi trường (INRAE, Pháp) chấp thuận việc thành lập Trung tâm Hợp tác Nghiên cứu Pháp – Việt về Chuyển hóa và Nâng cao giá trị Tài nguyên sinh học (France–Vietnam Joint Research Centre for Bioresource Transformation and Valorisation – FV-BioVa Centre) và tài trợ một phần cho kinh phí hoạt động của trung tâm trong 5 năm kể từ 2027. Đây là một dấu mốc quan trọng trong việc tăng cường hợp tác nghiên cứu khoa học và công nghệ giữa hai quốc gia. TS. Trần Thị Như Trang đảm nhiệm vai trò Giám đốc Trung tâm FV-BioVa tại Viện Kỹ thuật Công nghệ cao NTT, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành.

Đặc biệt, thông qua các phiên thảo luận liên ngành, hội thảo tập trung vào những hướng nghiên cứu có tính ứng dụng cao như nâng cao giá trị sinh khối, phát triển công nghệ xanh, vật liệu có nguồn gốc sinh học và quản lý tài nguyên bền vững. Qua đó, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành kỳ vọng hội thảo sẽ mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực giữa các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, quốc tế, góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.

Từ chiến lược kinh tế sinh học toàn cầu đến giải pháp phát triển bền vững

Trong khuôn khổ chương trình, các phiên báo cáo toàn thể tập trung phân tích những xu hướng phát triển kinh tế sinh học trên thế giới, đồng thời làm rõ vai trò của chính sách, khoa học và công nghệ trong quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn.

Tại phiên báo cáo toàn thể đầu tiên của ngày 28/10/2026 với chủ đề “Chiến lược kinh tế sinh học toàn cầu nhằm nâng cao giá trị sinh khối bền vững”, ông Cyril Loisel – đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam trình bày báo cáo “Kinh tế sinh học, môi trường và phát triển bền vững: Góc nhìn chung từ Liên minh châu Âu và giới nghiên cứu”.

Ông Cyril Loisel tập trung phân tích vai trò của các chính sách môi trường và khí hậu trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế sinh học tuần hoàn. Thông qua những định hướng lớn như Thỏa thuận Xanh châu Âu, Chiến lược Kinh tế sinh học và Thỏa thuận Paris đã làm rõ cách thức Liên minh châu Âu định hình các ưu tiên nghiên cứu, phát triển công nghệ và ứng dụng sản phẩm có nguồn gốc sinh học, hướng đến mục tiêu trung hòa carbon, sử dụng hiệu quả tài nguyên và chuyển đổi công nghiệp xanh.

Bên cạnh đó, ông Cyril Loisel nhấn mạnh tiềm năng hợp tác giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam trong phát triển các chuỗi giá trị sinh học bền vững, đặc biệt ở lĩnh vực sử dụng đất, lâm nghiệp và khai thác hiệu quả tài nguyên sinh học. Theo đó, việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp không chỉ góp phần thúc đẩy chuyển giao tri thức, đổi mới sáng tạo mà còn mở ra cơ hội phát triển các mô hình kinh tế mới, giảm áp lực lên môi trường và nâng cao hiệu quả ứng phó với biến đổi khí hậu. Báo cáo đồng thời đề cao sự gắn kết giữa chính sách, nghiên cứu khoa học và triển khai ứng dụng thực tiễn, xem đây là yếu tố quan trọng để kinh tế sinh học tuần hoàn tạo ra những giá trị thiết thực cho phát triển bền vững.

Từ những định hướng phát triển kinh tế sinh học trên thế giới, vấn đề đặt ra không chỉ là tiềm năng của các công nghệ mới mà còn là khả năng chuyển hóa những kỳ vọng nghiên cứu thành tác động thực tiễn. Trong báo cáo “Từ kỳ vọng đến tác động thực tiễn: Những thách thức trong nghiên cứu kinh tế sinh học”, TS. Pierre-Benoît Joly – Giám đốc của INRAE phụ trách vùng Occitanie trong đó có thành phố Toulouse (Pháp) cho rằng, mặc dù kinh tế sinh học được kỳ vọng góp phần dung hòa giữa tăng trưởng kinh tế, phát triển bền vững và tái tạo hệ sinh thái, những cách tiếp cận hiện nay vẫn tồn tại nhiều khác biệt. Đặc biệt, việc chỉ tập trung thay thế nguyên liệu hóa thạch bằng nguồn nguyên liệu sinh học mà chưa xem xét đầy đủ các vấn đề về tài nguyên, dòng vật chất và tính tuần hoàn có thể khiến quá trình chuyển đổi chưa đạt được những mục tiêu bền vững như kỳ vọng.

Từ góc độ nghiên cứu, TS. Pierre-Benoît Joly chỉ ra những hạn chế của việc đặt quá nhiều kỳ vọng vào các đột phá công nghệ trong khi chưa đánh giá đầy đủ những tác động kinh tế, xã hội và môi trường. Theo đó, để tạo ra những chuyển biến thực chất, nghiên cứu kinh tế sinh học (bioeconomy) cần vượt ra khỏi mục tiêu phát triển công nghệ đơn thuần, hướng đến xây dựng năng lực đánh giá tác động, xác định những thay đổi cần thiết và thích ứng với các yếu tố bất định trong quá trình triển khai. Cách tiếp cận này đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực khoa học, tư duy chiến lược và trách nhiệm đối với những vấn đề phát triển của xã hội.

Trong khi đó, việc hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế sinh học tuần hoàn cũng đặt ra yêu cầu phát triển những giải pháp công nghệ có khả năng khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên sẵn có. GS. Yun Hin Taufiq-Yap – Viện Nghiên cứu Cây trồng, Đại học Putra Malaysia giới thiệu các hướng tiếp cận tích hợp nhằm chuyển đổi sinh khối thành sản phẩm có giá trị cao, đồng thời giảm thiểu chất thải và phát thải khí nhà kính. Trọng tâm của báo cáo là công nghệ lọc sinh học tích hợp và các hệ xúc tác tiên tiến cho phép chuyển hóa phụ phẩm nông nghiệp, sinh khối lignocellulose, dầu thực vật và chất thải hữu cơ thành nhiên liệu tái tạo, hóa chất có nguồn gốc sinh học và vật liệu chức năng.

Đáng chú ý, các nghiên cứu được giới thiệu tập trung vào công nghệ nâng cấp xúc tác để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), diesel tái tạo, xăng sinh học, hydro xanh và vật liệu carbon có giá trị gia tăng. Thông qua việc phát triển các hệ xúc tác kim loại – oxit hỗn hợp, xúc tác lưỡng kim và vật liệu khung hữu cơ kim loại (MOFs), nhóm nghiên cứu hướng đến nâng cao hiệu quả chuyển đổi, tối ưu hóa quá trình sử dụng tài nguyên và mở rộng khả năng ứng dụng trong sản xuất công nghiệp.

Từ kinh nghiệm nghiên cứu tại khu vực Đông Nam Á, GS. Yun Hin Taufiq-Yap cũng làm rõ tiềm năng khai thác các nguồn phụ phẩm như sinh khối cọ dầu, vỏ hạt cọ, chất thải từ nhà máy dầu cọ, dầu ăn đã qua sử dụng và phụ phẩm nông – lâm nghiệp. Việc kết hợp chuyển đổi nhiệt hóa, xúc tác dị thể và hóa học xanh không chỉ mở ra khả năng phát triển nhiên liệu, hóa chất và vật liệu bền vững mà còn góp phần thúc đẩy mục tiêu trung hòa carbon, bảo đảm an ninh năng lượng và hình thành các chuỗi giá trị mới từ tài nguyên tái tạo.

Các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trình bày báo cáo tại hội thảo

Thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh và nâng cao giá trị tài nguyên sinh học

Bên cạnh các báo cáo toàn thể, hội thảo còn dành thời lượng cho những phiên chuyên đề tập trung vào chiến lược phát triển kinh tế sinh học tuần hoàn, quản lý bền vững tài nguyên sinh học và ứng dụng công nghệ xanh trong sản xuất. Các nội dung thảo luận mang đến những góc nhìn đa chiều về việc khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các mô hình kinh tế thân thiện với môi trường.

Thông qua các báo cáo của chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế, nhiều vấn đề liên quan đến chính sách phát triển kinh tế sinh học, quản lý tài nguyên, đổi mới công nghệ và nâng cao giá trị sinh khối được trao đổi. Trong đó, việc tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học, nhu cầu thực tiễn và các định hướng phát triển bền vững được xem là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng, giảm thiểu tác động đến môi trường và tạo ra những giá trị kinh tế mới từ tài nguyên sinh học.

Đặc biệt, hai phiên chuyên đề song song về “Phân tách, tinh sạch và chuyển đổi sinh khối theo hướng xanh” và “Ứng dụng trong nông nghiệp, thực phẩm, thực phẩm chức năng và dược mỹ phẩm” tiếp tục mở rộng không gian trao đổi học thuật, hướng đến những giải pháp công nghệ có khả năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất.

Song song với các hoạt động học thuật, đại biểu tham dự còn có dịp tham quan hệ thống phòng thí nghiệm của Viện Kỹ thuật Công nghệ cao NTT. Hoạt động góp phần giới thiệu năng lực nghiên cứu, cơ sở vật chất và định hướng phát triển khoa học công nghệ của Trường ĐH Nguyễn Tất Thành đồng thời tạo điều kiện để các nhà khoa học, chuyên gia và đối tác quốc tế tăng cường kết nối, trao đổi về những tiềm năng hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Các nhà khoa học, nhà nghiên cứu quốc tế tham quan phòng thí nghiệm tại NTTU

Tiếp nối những nội dung trao đổi trong ngày làm việc đầu tiên, ngày 29/10/2026, Hội thảo AP-CBioVa 2026 tiếp tục với các phiên báo cáo toàn thể và chuyên đề, tập trung vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sản phẩm có nguồn gốc sinh học tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, phát triển vật liệu sinh học, công nghệ chế biến và các giải pháp bảo vệ môi trường. Các phiên thảo luận mở rộng góc nhìn từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng công nghệ, đồng thời làm rõ vai trò của sự hợp tác giữa các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác công nghiệp trong việc thúc đẩy thương mại hóa kết quả khoa học. Bên cạnh đó, những vấn đề liên quan đến chất lượng môi trường, đánh giá tác động và phát triển công nghệ bền vững cũng được đưa ra trao đổi, góp phần tìm kiếm các giải pháp nâng cao giá trị tài nguyên sinh học, giảm thiểu tác động đến môi trường và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong sản xuất. Đặc biệt, phiên báo cáo “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực sản phẩm có nguồn gốc sinh học tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương” có sự tham gia của đại diện bốn doanh nghiệp Turn Green, Les Vergers du Mékong, Entobel và KLINOVA, được sáng lập hoặc đồng sáng lập bởi các doanh nhân và chuyên gia đến từ Pháp, Bỉ và Việt Nam. Các doanh nghiệp đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển vật liệu và bao bì thân thiện với môi trường, ứng dụng công nghệ sinh học để chuyển hóa phụ phẩm hữu cơ thành sản phẩm có giá trị, xây dựng hệ thống đánh giá tính bền vững và đánh giá tác động môi trường theo vòng đời sản phẩm. Phiên báo cáo góp phần làm nổi bật vai trò của hợp tác quốc tế và sự kết nối giữa nghiên cứu khoa học, đổi mới công nghệ và ứng dụng công nghiệp trong phát triển kinh tế sinh học tuần hoàn tại Việt Nam và khu vực.

Trong khuôn khổ hội thảo, ngày 30/10/2026, các nhà khoa học, chuyên gia Việt Nam và quốc tế tham quan thực tế tại Khu nuôi trồng thủy sản Minh Phú Lộc An, TP. HCM. Hoạt động hướng đến việc kết nối những nội dung nghiên cứu được trao đổi tại hội thảo với thực tiễn sản xuất, tạo cơ hội để các chuyên gia, nhà khoa học tìm hiểu mô hình nuôi trồng thủy sản và trao đổi về tiềm năng ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ trong lĩnh vực này.

Đông đảo nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên, các cơ sở giáo dục tham gia hội nghị

Thông qua việc đăng cai tổ chức AP-CBioVa 2026, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành tiếp tục khẳng định vai trò kết nối tri thức, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kinh tế sinh học tuần hoàn. Hội thảo cũng tạo cơ hội để Nhà trường tăng cường liên kết với các cơ sở nghiên cứu, tổ chức khoa học và doanh nghiệp trong và ngoài nước, hướng đến phát triển các giải pháp công nghệ có giá trị thực tiễn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Tiếp nối thành công của AP-CBioVa 2026, kỳ hội thảo tiếp theo dự kiến sẽ được tổ chức vào tháng 10/2028, với định hướng mở rộng quy mô và phát triển thêm các phiên chuyên đề khoa học, cập nhật những xu hướng nghiên cứu, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực kinh tế sinh học tuần hoàn. AP-CBioVa hướng tới trở thành diễn đàn khoa học quốc tế được tổ chức định kỳ hai năm một lần, tăng cường kết nối giữa giới nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế, đồng thời thúc đẩy hợp tác khoa học – công nghệ giữa Việt Nam, khu vực châu Á – Thái Bình Dương và châu Âu.

Thực hiện: Hồng Quang

Ảnh: Media